Reklama

Pośród śladów przeszłości

Pierwsze ślady organizacji Archiwum odnajdujemy już we wrześniu 1921 r., czyli niespełna rok po utworzeniu diecezji łódzkiej, na mocy bulli papieskiej „Christi Domini” Benedykta XV z 10 grudnia 1920 r. Początkowo opiekę nad Archiwum sprawował kanclerz lub notariusz Kurii. Od 1937 r. stanowiło ono część składową Muzeum Diecezjalnego. W czasie II wojny światowej akta Archiwum Diecezjalnego w Łodzi uległy, podobnie jak zbiory Muzeum, rozproszeniu lub zniszczeniu. Część skonfiskowanych przez Niemców zbiorów znalazła się w Archiwum Miejskim w Łodzi i Archiwum Wojewódzkim w Poznaniu. Starania o ich odzyskanie, zapoczątkowane przez bp. Michała Klepacza i kontynuowane przez bp. Józefa Rozwadowskiego, doprowadziły do przekazania 14 kwietnia 1978 r. przez Archiwum Miejskie w Łodzi akt kościelnych z XVI-XX wieku, m.in. bulli erekcyjnej diecezji.

Niedziela łódzka 7/2007

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Opiekunowie historii

Duże zasługi w porządkowaniu zbiorów ma s. Helena Cabała, służebniczka Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej, która była archiwistką w latach 1961-95. Pieczę nad działalnością placówki sprawowali od 1921 r. kolejno: ks. Wiktor Bilski - kanclerz Kurii, ks. Klemens Grefkowicz - notariusz Kurii, ks. Jan Frontczak, ks. Henryk Rybus - dyrektor Muzeum Diecezjalnego, ks. Ryszard Salski, ks. Jan Wiktorowski - kapelan biskupa ordynariusza, ks. Władysław Ziółek - kanclerz Kurii, ks. Stanisław Grad - rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Łodzi.
Od 14 grudnia 1992 r., na mocy dekretu Arcybiskupa Łódzkiego, dyrektorem AAŁ jest ks. dr Kazimierz Dąbrowski. Funkcję wicedyrektora pełni od 1995 r. ks. dr Mieczysław Różański, a na stanowisku archiwistki pracuje od 1995 r. s. Lucyna Witczak, służebniczka Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej. Do zadań dyrektora Archiwum należy m.in. reprezentowanie placówki wobec innych instytucji, odpowiedzialność za całość prac przed Arcybiskupem Łódzkim, składanie sprawozdań z działalności Archiwum i stanu archiwaliów, utrzymywanie kontaktów z archiwami innych diecezji i Ośrodkiem Archiwów, Bibliotek i Muzeów przy Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Archiwum pozostaje także w kontakcie z Papieską Komisją ds. Dóbr Kulturalnych Kościoła.

Nowe spojrzenie na archiwistykę

Obecna siedziba Archiwum pozwoliła na poszerzenie dotychczasowego zakresu archiwaliów o spuściznę po zmarłych kapłanach, pozyskiwaną z parafii i dzięki uprzejmości rodzin. Znacznie zaawansowana jest komputeryzacja oraz mikrofilmowanie zbiorów archiwalnych, dzięki czemu łatwiejsze staje się korzystanie z nich przez zainteresowanych - przede wszystkim są to: pracownicy i studenci uczelni łódzkich, księża, katecheci oraz redaktorzy gazetek parafialnych. Archiwum posiada pracownię naukową i księgozbiór podręczny, prowadzi także własne badania naukowe. Wspólne starania dyrektorów Archiwum i Muzeum zaowocowały kontynuacją publikowanych przed wojną zeszytów: „Prace i materiały historyczne AAŁ i Muzeum Archidiecezji Łódzkiej”. W wydawnictwie Bernarda Cichosza ukazał się II tom tych opracowań. W ostatnich latach położono akcent na popularyzację wiedzy archiwalnej wśród duchownych i laikatu. W 2006 r. powstały dwie prace magisterskie na temat AAŁ: s. Lucyna Witczak obroniła w Podyplomowym Studium Archiwistyki Kościelnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego pracę dyplomową na temat: „Historia i zasób Archiwum Archidiecezjalnego w Łodzi”, natomiast Agnieszka Szewczyk jest autorką pracy magisterskiej „Historia, organizacja i zasób Archiwum Archidiecezjalnego w Łodzi”, obronionej na Wydziale Historyczno-Filologicznym Akademii Świętokrzyskiej Filia w Piotrkowie Trybunalskim. Rozwija się także działalność wydawnicza Archiwum oraz współpraca z innymi, również pozakościelnymi, inicjatywami wydawniczymi. Najlepszym przykładem jest album „Łódź Ojca Świętego”, wydany w 2006 r. Z zasobów Archiwum korzystają stale m.in. Archidiecezjalne Wydawnictwo Łódzkie i tygodnik „Niedziela Łódzka”.

Apel o współpracę

Archiwum Archidiecezjalne w Łodzi, czynne od poniedziałku do piątku w godz. 10-14, zwraca się za naszym pośrednictwem do Czytelników Tygodnika Katolickiego „Niedziela”, którzy są w posiadaniu fotografii dokumentujących wydarzenia kościelne oraz postaci kapłanów i osób konsekrowanych, działających w diecezji łódzkiej w latach 1920-66 - o ich wypożyczenie lub przekazanie w depozyt do Archiwum. Kontakt w godzinach urzędowania pod adresem ul. Ks. I. Skorupki 3, 90-458 Łódź lub tel. (0-42) 664-87-49 lub 664-87-19 oraz archiwum@archidieczja.lodz.pl).

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2007-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

"Przede wszystkim pozostaję proboszczem". Ks. Jan Niziołek o nowej posłudze wikariusza generalnego

2026-09-20 08:26

[ TEMATY ]

archidiecezja częstochowska

wikariusz generalny

Ks. Jan Niziołek

Agata Kowalska

Ks. Jan Niziołek

Ks. Jan Niziołek

– Niezależnie od tego, czy chodzi o obowiązki proboszcza, czy o zadania diecezjalne, staram się to wszystko omadlać na kolanach każdego dnia i działać w jedności z biskupem, bo kocham Kościół całym sercem – mówi ks. Jan Niziołek, proboszcz parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu, który niedawno został mianowany wikariuszem generalnym archidiecezji częstochowskiej. W rozmowie z portalem niedziela.pl opowiada m.in. o nowej posłudze czy kwestii łączenia obowiązków proboszcza z zadaniami diecezjalnymi.

Agata Kowalska: Czym jest posługa wikariusza generalnego?
CZYTAJ DALEJ

Nowe zgromadzenie zakonne rozpoczęło posługę w Polsce

2026-09-09 15:18

[ TEMATY ]

zakon

Foto: Marcin Iciek / Radio eM

Siostry Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny z włoskiego Como rozpoczęły działalność w Katowicach. To pierwsza wspólnota tego zgromadzenia w Polsce. Zakonnice zamieszkały na Osiedlu Witosa, przy parafii Podwyższenia Krzyża Świętego.

Oficjalne powitanie sióstr odbyło się 8 września podczas Mszy św. w Kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Katowicach.
CZYTAJ DALEJ

Chcieli zablokować transmisję wizyty Leona XIV. Sąd jednoznacznie odrzucił ich argumenty

2026-09-12 07:50

[ TEMATY ]

sąd

Francja

wizyta

transmisja

Papież Leon XIV

telebimy

PAP

Papież Leon XIV

Papież Leon XIV

Sąd Administracyjny w Strasburgu odrzucił próbę zablokowania 250 tys. euro przeznaczonych przez miasto Metz na organizację wizyty Leona XIV. Skarżące stowarzyszenia laickie kwestionowały m.in. wynajem gigantycznych telebimów, które będą transmitować również Mszę św. Sąd uznał jednak, że wydarzenie ma znaczenie międzynarodowe i przyniesie miastu istotne korzyści kulturalne i gospodarcze.

Postanowienie wydane 11 września przez sędziego Sądu Administracyjnego w Strasburgu dotyczyło wniosku o zawieszenie uchwały rady miejskiej Metz z 10 lipca. Miasto przeznaczyło w niej 250 tys. euro na przygotowanie wizyty papieża, która odbędzie się 28 września.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję