13 kwietnia mija 21 lat od dnia, w którym Biskup Roman Marcinkowski rozpoczął posługę pasterską w naszej diecezji, przyjmując sakrę biskupią z rąk kard. Józefa Glempa. W tym szczególnym dniu, łącząc się w przeżywanej radości z Dostojnym Jubilatem, Redakcja „Niedzieli Płockiej” pragnie złożyć Księdzu Biskupowi serdeczne życzenia obfitych łask Bożych.
Niech Chrystus - Najwyższy Arcykapłan - wspiera Księdza Biskupa w trudach wypełniania dewizy pasterskiej „Euntes docete” - Idąc, nauczajcie. Życzymy, aby Dostojny Jubilat w tej nieustannej apostolskiej pielgrzymce docierał ze Słowem Bożym do wszystkich zakątków naszej diecezji i do każdego serca oczekującego na to Słowo.

„Za słowami: »dwudziestolecie sakry biskupiej« kryje się bogata, niezwykle konsekwentna praca i całkowite oddanie sprawie Bożej. Kryje się nieustanny trud niełatwego, trwającego dziesiątki lat posługiwania bliźnim, oczekującym na łaskę sakramentów i na porywające ludzkie dusze Słowo Boże” - napisał we wstępie do księgi pamiątkowej biskup płocki Stanisław Wielgus. W referatach zamieszczonych w tej szczególnej publikacji rysują się m.in. dwie znaczące płaszczyzny działalności Biskupa Romana, najpierw jako wikariusza, a później już biskupa zatroskanego o kształt i poziom merytoryczny katechizacji w naszej diecezji oraz jako niestrudzonego szafarza sakramentu bierzmowania.
Jak podkreślają autorzy tekstu, informującego o działalności katechetycznej Jubilata (Eximio episcopo... s. 261-268), „pracy tej poświęcił sporą część życia”. W 1974 r. powołany został przez ówczesnego bp. Bogdana Sikorskiego do pracy w Wydziale Katechetycznym Kurii Diecezjalnej, gdzie pełnił obowiązki dyrektora do 1991 r. Na tę bogatą działalność złożyły się m.in.: praca wizytacyjna w szkołach, organizowanie szkoleń katechetycznych, rekolekcji i dni skupienia dla katechetów świeckich, a także spotkania z dekanalnymi wizytatorami katechetycznymi, konferencje oraz obfita działalność pisarka i wydawnicza. Jak przeczytamy we wspomnianym referacie: „ze »Wskazań katechetycznych« przeznaczonych dla katechizujących na rok 1984/85, podpisanych przez ks. Romana Marcinkowskiego przebija sylwetka człowieka stanowczego, wymagającego od innych, ale także od siebie”. Obowiązki w Wydziale pełnił Jubilat także w okresie pierwszych 6 lat swego pasterzowania w diecezji; mimo rezygnacji z funkcji dyrektora Wydziału sprawy katechezy nadal pozostały Biskupowi Romanowi bardzo bliskie.
Równie bliska jest mu posługa udzielania sakramentu dojrzałości chrześcijańskiej, o którym przeczytać można w referacie zatytułowanym Biskup szafarzem sakramentu bierzmowania (Eximio episcopo... s. 51-105). Już samo zawarte tam liczbowe zestawianie osób z poszczególnych parafii, bierzmowanych przez bp. Romana Marcinkowskiego od początku jego posługi do 2005 r., świadczy o ogromnym trudzie Biskupa szafarza. Zestawienie to przynosi imponującą liczbę 145 729 osób, które przyjęły ten sakrament z rąk Biskupa Romana; sakramentu tego udzielił Jubilat do ub.r. 1265 razy. Jak podkreśla autor referatu, poza samym udzielaniem sakramentu Ksiądz Biskup wykazuje też wielką troskę o lepsze przygotowanie młodzieży i o przebieg liturgii, a czyni to poprzez prelekcje, konferencje, wykłady w seminarium, instrukcje katechetyczne (m.in. instrukcja W trosce o właściwe przeżywanie sakramentu bierzmowania), czy wreszcie w indywidualnych rozmowach.
Istotne uzupełnienie do prezentowanej we wspomnianych referatach działalności Jubilata stanowią zawarte w księdze pamiątkowej kalendarium życia i posługi Biskupa Romana, wykaz licznych publikacji, a także zamieszczony w Aneksie wywiad z Jubilatem. Dotyczy on w głównej mierze jego pracy katechetycznej, choć znajdują się tam również refleksje poświęcone trudnemu okresowi stanu wojennego, w którym z polecenia bp. Sikorskiego jeszcze wówczas ks. Marcinkowski nawiązał kontakt z ośrodkami internowania w naszej diecezji.
Oprócz tekstów poświęconych osobie Jubilata księga pamiątkowa zawiera także sporą liczbę referatów podejmujących różnorodną tematykę, dotyczącą m.in. posługi biskupa i kapłana, sakramentów, świętości czy współczesnych zagrożeń Kościoła. Ta mozaika tematyczna układa się w szersze spojrzenie na to, czym jest Kościół w wymiarze lokalnym i powszechnym i kim są jego duszpasterze.