Emigracja powojenna Polaków była zjawiskiem niezwykłym. Tworzyło ją mniej więcej pół mln byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych, Armii Krajowej i Narodowych Sił Zbrojnych wraz z rodzinami, a także tysiące byłych robotników przymusowych i zwykłych uchodźców wojennych. Tę falę wychodźstwa, nazwaną Drugą Wielką Emigracją, połączyły – jak pisze autor – niezgoda na dyktat jałtański i wynikającą z niego utratę przez Polskę suwerenności oraz chęć życia w wolnym świecie. Jej przedstawiciele stawiali na pierwszym miejscu misję niepodległościową oraz odtworzenie instytucji państwa na obczyźnie, uzupełnionych przez sieć organizacji, które w pierwszych kilkunastu latach w pełni zasługiwały na miano narodu na wygnaniu.

Autor za główny cel książki obrał przedstawienie losów Polaków, którzy na skutek II wojny światowej znaleźli się – jak tłumaczył – na tułaczym szlaku i spędzili lata na obczyźnie. Prześledził proces przekształcania się polskiego uchodźstwa wojennego w emigrację polityczną. Po latach, po 1989 r., emigracja ta powoli kończyła misję na obczyźnie. Wielu dawnych emigrantów włączyło się w pomoc krajowi przeżywającemu transformację. Nieliczni na ostatnie lata życia wrócili do Polski.

Szczególnie interesujący jest rozdział opisujący losy żołnierzy z Polskich Sił Zbrojnych repatriowanych z Zachodu do Związku Sowieckiego i Polski „Ludowej” oraz dzieje powojennej emigracji politycznej w pierwszych powojennych latach (1947-56), naznaczonej wyczekiwaniem na wybuch III wojny światowej, powrotem do kraju oraz próbami scalenia jej dramatycznie podzielonego środowiska. Nieudanymi, niestety – dodajmy. /w.d.