Składające się na książkę teksty Piotr Nowak – profesor filozofii i ceniony eseista – publikował w wielu miejscach, od Odry, przez Kronos, po portal Culture.pl . Żaden z tekstów nie jest przedrukiem. Profesor poddał je, jak sam pisze, liftingowi, tak aby pasowały do całości, i dorzucił nowe teksty. Rozmaitość podejmowanych na 700 stronach tematów i wskazywanych postaci utrudnia ich krótką prezentację. Pisząc o Mickiewiczu, Krasińskim, Kochanowskim, Zborowskim, Fredrze, Kościuszce, Mochnackim, Słowackim, Norwidzie, Piłsudskim, o Świtezi, o polskich powstaniach i upadkach, ukazuje, czym jest wolność dla Polaków – jak jej chcą, jak się o nią biją, jak się jej boją. I o sile kultury narodowej („w której uczestniczy każdy, czy mu się to podoba, czy nie”) – obszarze, w którym naród może lepiej zrozumieć samego siebie.