Dzień 10 września 2023 r. przeszedł jako kolejny do historii Kościoła w Polsce. W Markowej, na ziemi podkarpackiej, odbyła się wówczas uroczystość beatyfikacji Męczenników II wojny światowej – rodziny Wiktorii i Józefa Ulmów, którzy wraz z siódemką dzieci oddali życie za pomoc okazaną Żydom, prześladowanym przez Niemców. Relikwie błogosławionej rodziny peregrynowały po wszystkich diecezjach naszej Ojczyzny, a w naszej archidiecezji gościliśmy je i obraz bł. rodziny Ulmów od 6 do 13 stycznia 2024 r. Wiele parafii postarało się, aby ta błogosławiona rodzina przebywała u nich w cząstce relikwii na zawsze. Tak stało się 6 lipca kiedy to relikwie bł. rodziny Ulmów zagościły w Trzebieży.

Rys historyczny

Przypomnijmy krótko, że podczas II wojny św. Józef i Wiktoria Ulmowie wraz z sześciorgiem dzieci mieszkali w Markowej koło Łańcuta. Ulmowie prowadzili gospodarstwo – Józef specjalizował się w uprawie warzyw i owoców, pszczelarstwie i hodowli jedwabników, jego pasją była fotografia, był też zaangażowany społecznie. Wiktoria prowadziła dom i zajmowała się dziećmi. W Markowej żyło także ok. 20 rodzin żydowskich. W 1942 r. większość z nich została wywieziona i zamordowana w ośrodku zagłady w Bełżcu, bądź rozstrzelana na miejscu. Od lipca szukano ukrywających się, którzy usiłowali przeczekać ten czas. Józef Ulma pomagał jednej z rodzin przy konstruowaniu kryjówki, ale Żydzi szukali też schronienia u mieszkańców. Jesienią 1942 r. do domu Ulmów przyszła żydowska rodzina Goldmanów z Łańcuta: Saul Goldman i jego czterej synowie. Ulmowie udzielili im schronienia na poddaszu. Wkrótce dołączyły także dwie córki oraz wnuczka z córką. Na poddaszu osiem osób żyło przez ponad rok. Nad ranem 24 marca 1944 r. do Markowej przyjechało z Łańcuta pięciu niemieckich żandarmów wraz z kilkoma tzw. granatowymi policjantami. Oprawcy byli dobrze poinformowani. Na poddaszu znaleźli ukrywających się Żydów. Rozległy się strzały. W ciągu kilkunastu minut z rąk żandarmów zginęli wszyscy członkowie rodziny: najpierw ukrywający się Goldmanowie, następnie Józef Ulma i żona Wiktoria, będąca w zaawansowanej ciąży. Na koniec dowódca podjął decyzję o zabiciu ich dzieci.

Droga na Pomorze

Inspiracja ku temu, aby w trzebieskiej parafii zagościły relikwie zrodziła się w sercu ks. kan. Mieczysława Wdowiaka, od lat zatroskanego o to, by wszystkie rodziny były Bogiem silne. Nawiązał kontakt z Kurią Metropolitalną w Przemyślu i po przejściu procedur i uzyskaniu zgody od administratora apostolskiego bp. Zbigniewa Zielińskiego i abp. Adama Szala metropolity przemyskiego, 3 czerwca delegacja dwóch parafian wraz z ks. Mieczysławem została przyjęta przez ks. kanclerza Kurii, który przekazał w imieniu metropolity relikwie bł. rodziny Ulmów do parafii Podwyższenia Świętego Krzyża w Trzebieży. Warto dodać, że do tej pory przekazano już ponad tysiąc relikwii, które oprócz Polski dotarły chociażby do Azji.

Jak relacjonuje Mirosław Nawracaj było to podniosłe wydarzenie, po którym cała delegacja udała się do Markowej, by tam odprawić dziękczynną Eucharystię i modlić się po ekshumacji przy dawnym grobie Ulmów. Miejsce to, jak mówi p. Mirosław – ma podwójny symbol, z jednej strony przypomina, że w tę ziemię wsiąknięta jest krew męczenników Ulmów, a z drugiej dla Żydów to miejsce składania małych kamyków wdzięczności i pamięci.

W hołdzie

Uroczystość wprowadzenia relikwii do kościoła parafialnego odbyły się w sobotę 6 lipca, w przeddzień liturgicznego wspomnienia bł. rodziny Ulmów. Przewodniczył im bp prof. Henryk Wejman w asyście ks. kan. M. Wdowiaka, ks. inf. Andrzeja Offmańskiego, ks. prał. Jana Mazura, ks. kan. Janusza Szczepaniaka, ks. kan. Juliana Głowackiego i ks. kan. Waldemara Szczurowskiego, ks. Karola Wilczyńskiego i ks. Tomasza Pirszela, marianina. Relikwie do świątyni wniosło małżeństwo Aleksandry i Mirosława Nawracajów wraz z czwórką dzieci, którzy należą do Kościoła Domowego. Ksiądz biskup najpierw poświęcił relikwiarium, a następnie dokonał liturgicznego powitania i przekazania proboszczowi relikwii, które zostały umieszczone tuż przy prezbiterium. W słowie Bożym celebrans przypomniał znaczenie trwałości małżeństwa i rodziny, a także przywołał heroizm postawy rodziny Ulmów, akcentując jednocześnie wartość oparcia życia na fundamencie biblijnym przypominając w ten sposób o egzemplarzu Pisma Świętego, który dla błogosławionej rodziny był pokarmem i natchnieniem do godnego życia. Na zakończenie Eucharystii licznie zebrani wierni oddali hołd relikwiom bł. rodziny Ulmów.