Ks. Rafał Witkowski: Niektórzy mylą Górkę Klasztorną z Górką Duchowną, czyli sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia k. Leszna w Wielkopolsce. Górka Klasztorna natomiast znajduje się również w Wielkopolsce, ale na północy województwa. Dlaczego to miejsce jest tak istotne dla historii chrześcijaństwa w Polsce?

Ks. Janusz Jezusek, misjonarz Świętej Rodziny: W miejscu nazywanym dziś Górką Klasztorną po raz pierwszy na terenie Polski objawiła się Matka Boża. Zobaczył ją pasterz w 1079 r., a więc w roku męczeńskiej śmierci biskupa krakowskiego – św. Stanisława. W tym czasie trwały przygotowania do utworzenia w Płocku nowej diecezji i nowej stolicy biskupiej. Maryja objawiła się zatem w roku, który był istotny dla kształtowania chrześcijańskiej tożsamości Polaków. Miejsce to miało też znaczenie strategiczne – przebiegał ponoć tędy „szlak bursztynowy”. Profesor Wincenty Łaszewski podkreślił doniosłość objawień góreckich, mówiąc, że Maryja przez swoją obecność tutaj egzorcyzmowała Polskę. Dla mnie jest to koronny argument, że była taka potrzeba – wszak na tych terenach szerzyło się pogaństwo, występował kult bożka Swarożyca. Tradycja podaje, że Matka Boża z Dzieciątkiem na ręku ukazała się pasterzowi w miejscu, gdzie znajdowały się kręgi pogańskie. Od tego momentu ludzie byli w tym miejscu uzdrawiani. Aż do dziś Górka Klasztorna przez sanktuarium, studzienkę z cudowną wodą i obecność pielgrzymów świadczy o objawieniu Matki Bożej.

Skąd nazwa: Górka Klasztorna?

Miejsce to było nazywane Górką już wcześniej ze względu na ukształtowanie terenu. Określenie „Klasztorna” zostało dodane przez Misjonarzy Świętej Rodziny, którzy objęli to miejsce opieką duszpasterską w 1923 r. Klasztor wraz z kościołem został ofiarowany przez kard. Edmunda Dalbora 8 kwietnia 1923 r., a już 23 kwietnia przybył tu ks. Antoni Kuczera. W tym roku obchodzimy stulecie obecności w tym miejscu misjonarzy Świętej Rodziny, a przez ten jubileusz przygotowujemy się do 950.rocznicy objawienia się Matki Bożej. Trwamy w wielkiej nowennie. Zachęcamy też wiernych do odwiedzania tego miejsca.

W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Góreckiej. Jaka jest jego historia?

Najprawdopodobniej jest to piąty obraz z kolei w Górce Klasztornej. Pierwszy, według tradycji, został namalowany przed 1111 r. Kroniki bernardyńskie pozwalają wyciągnąć wniosek, że zanim wybudowano kościółek, obraz namalowany na desce wisiał na dębie, na którym objawiła się Maryja. Poprzednie wizerunki Maryi uległy zniszczeniu w wyniku pożarów lub zostały zagrabione. Nie obraz jest tutaj istotny, ale fakt objawień. Obecny wizerunek namalował artysta z Wydziału Sztuk Pięknych w Toruniu – prof. Jerzy Hoppen w 1954 r., wzorując się na poprzednim obrazie, którego konserwacji miał dokonać. Obraz był jednak w tak złym stanie, że prof. Hoppen stworzył zupełnie nowy. Przekazując go księdzu prowincjałowi, powiedział: „Włożyłem w to dzieło całe moje serce i duszę”. Kult Matki Bożej Góreckiej propagował prymas Polski kard. Stefan Wyszyński, który 6 czerwca 1965 r. osobiście koronował ten obraz koronami papieskimi. W 2015 r. kościół, w którym znajduje się wizerunek Maryi, został ustanowiony bazyliką mniejszą.

Niejeden pielgrzym zadaje pewnie pytanie: jakie są dowody na objawienia maryjne w tym miejscu, skoro upłynęło niemal 950 lat?

Nie można potwierdzić tego, co wydarzyło się 950 lat temu i jest zapisane w tradycji. Różne były koleje losu tego miejsca, ale zawsze było ono związane z cudowną wodą. Prawdopodobnie Matka Boża, objawiając się, nic nie powiedziała pasterzowi. Ale przez to objawienie do tego miejsca przychodziło wiele osób, które doznawały uzdrowienia. To właśnie ci ludzie z pokolenia na pokolenie przekazywali wiedzę o nadprzyrodzonym charakterze tego miejsca. Cudowna woda jest do dnia dzisiejszego. Fenomenem jest ciągłość jej napływu oraz czystość. Przez 950 lat nie została wypompowana. Nie została też skażona, chociaż ludzie mieli tu cmentarz i chowali zmarłych. Ludzie z tej wody korzystają od wieków i doznają wielu uzdrowień. Prymas Wyszyński kaplicę z cudownym źródełkiem znajdującym się w studzience wyniósł do rangi kościoła.

Dlaczego sanktuarium w Górce Klasztornej jest potrzebne dzisiejszemu pielgrzymowi?

To miejsce cały czas żyje. Mam przeświadczenie, że kult Matki Bożej w sanktuarium góreckim jest potrzebny ogółowi naszego społeczeństwa w trudnym momencie historii. Matka Boża w tym miejscu cały czas udziela łask. Ona tu przyszła po raz pierwszy na terenie Polski. Szanujemy przecież miejsca, w których zaczęło się nasze pokolenie, gdzie zaczęła się nasza historia – sięgamy wstecz np. do miejsc życia naszych dziadków, bo tam mają początek nasze korzenie. Górka Klasztorna, jako pierwsze miejsce objawienia maryjnego, z historycznego punktu widzenia odgrywała ogromną rolę, bo znajdowała się na skraju państwa polskiego. Matka Boża nosiła tytuł Królowej Krajny, czyli krainy geograficznej leżącej na północ od Noteci. Dziś to miejsce jest nieco odsunięte – leży na skraju trzech diecezji, trzech województw. Maryja jednak pokazuje, że w tym miejscu jest cały czas aktywna.

Jak obecnie wygląda kult Matki Bożej Góreckiej?

W Górce Klasztornej jest dom rekolekcyjny, w którym w czasie pandemii stworzyliśmy Góreckie Rekolekcje Maryjne. Te ćwiczenia duchowe pokazały, że ludzie do sanktuarium przychodzą po fundament swojej wiary. W tym czasie nie ograniczaliśmy spowiedzi. Wręcz przeciwnie – zachęcaliśmy do spowiedzi generalnej, okazywaliśmy naszą dyspozycyjność i przygotowywaliśmy do tego sakramentu. Wiele jest uzdrowień, które pokazują aktywność tego miejsca przez cudowną wodę i obraz Matki Bożej Góreckiej. Warto pokazać wiernym, że to „pierwszy dom Maryi” w naszej ojczyźnie. Tu jest początek naszej chrześcijańskiej drogi z Matką Bożą, która zostawiła w tym miejscu cudowną wodę.